در سالهای نه چندان دور، زمانهایی که هنوز همه خانه‌ها تبدیل به آپارتمان و در اندازه‌های کوچکتر نشده بود، روزهایی بود که مردم با به دنیا آمدن یک بچه یک نهال می‌کاشتند. کاشت نهال در آن زمان نشان از سبزی زندگی قدم نورسیده بود. شاید با دور شدن از آن روزها و آن خانه‌هایی که همیشه برای کاشت نهال در حیاط جا داشت یادمان رفته باشد که هزینه‌های کاشت و نگهداری نهال چیست.

در جنگل لیشک در ارتفاعی که قرار است کاشت نهال انجام شود، درخت بلوطی 400 ساله زندگی می‌کند. این درخت سالها نظاره‌گر قطع شدن نهال به نهال خانواده‌اش بوده و شما قرار است دوباره شور زندگی را به او برگردانید. قرار است با کاشت نهال تمام اعضای خانواده را دوباره دور هم جمع کنیم.

در این متن علاوه بر نکات کاشت و نگهداری نهال متوجه می‌شوید هزینه‌ای که بابت خرید نهال پرداخت می‌کنید صرف چه چیزهایی می‌شود. اما قبل از پرداختن به هزینه‌ها لازم است نکاتی را در مورد چالشهای کاشت در زمینهای پاک‌تراشی‎شده بدانید.

شرایط کاشت در زمینهای پاک‌تراشی‌شده

شرایط کاشت در زمینهای پاک‌تراشی‌شده به دلایلی که در ادامه توضیح می‌دهم متفاوت است.

• تبدیل شدن جنگها به مرتع
• تبدیل شدن به محلی مناسب برای چرای چهارپایان
• از بین رفتن ریشه‌های حمایتی درختان

تبدیل شدن جنگها به مرتع

با گذشت زمان، زمین پاک‌تراشی‌شده تبدیل به مرتع می‌شود و این امر رشد علفهای هرز در این مناطق را تسریع می‌کند. به دلیل پاک‌تراشی یا تغییرکاربری در منطقه لیشک سیاهکل که طی سالیان اتفاق افتاده است، سرخسهایی در این منطقه رشد کرده که به اصطلاح محلی پیلم (pilam) نامیده می‌شود.

شرایط زمین در جنگل لیشک سیاهکل و دیگر جنگلهای شمال ایران برای هر گونه رویشی مهیا است و به دلیل ارتفاع و حاصلخیزی زمین و دیگر شاخصه‌های رشد گیاهان، ارتفاع این سرخسها بسیار بلند شده و هرس‌کردن آنها نیازمند حضور نیروی انسانی است.

تبدیل شدن به محلی مناسب برای چرای چهارپایان

در مورد پاک‌تراشی جنگل و رشد سرخسها و تبدیل شدن جنگل به مرتع صحبت کردیم، ولی چالشهای دیگری نیز وجود دارد. چه جایی بهتر از مراتع برای چرای چهارپایان؟ حتما می‌گویید، ورود دام به اراضی ملی ممنوع است. بله درست است.

ولی به دلیل عدم در نظر گرفتن سهم مشارکت مردم محلی در پروژه‌های اجراشده قبلی و در واقع نادیده گرفته شدن نقش مؤثر آنها در حفاظت و حراست از جنگل، دامها به طرق مختلف وارد مناطق حصارکشی می‌شوند.
در نظر بگیرید اگر دام وارد منطقه نهالکاری‌شده بشود، یا نهالهای جوان را به عنوان غذایی خوشمزه و تروتازه می‌خوردهعون اینکه آنها را ببیند زیر پایش له می‌کند. برای جلوگیری از این موضوع، دور منطقه نهالکاری‌شده حصارکشی و برای مراقبت از آن نیز نگهبان در نظر گرفته شده است.

از بین رفتن ریشه‌های حمایتی درختان

وقتی جنگل پاک‌تراشی می‌شود، ریشه‌های حمایتی گونه‌های مادر از بین می‌رود. بنابراین ریشه مادر یا گونه حمایتی وجود ندارد که آب لازم و مواد مغذی را در لایه‌های سطحی خاک نگه دارد. همه می‌دانیم که هیچ موجودی بدون آب نمی تواند برای مدت طولانی زندگی کند. بنابراین نهال جوان از گرسنگی و تشنگی می‌میرد.

البته ما برای حل این مشکل به آبیاری دوره‌ای جنگل می‌پردازیم تا زمانی که درختان به اندازه کافی رشد کنند و خودشان توان جذب آب و مواد مغذی از خاک را داشته باشند.

نکات کاشت و نگهداری نهال و مهیا کردن شرایط کاشت

پس از برطرف کردن چالشهای جنگلهای پاک‌تراشی‌شده نوبت به مهیا کردن زمین برای کاشت می‌شود که شامل موارد زیر است:

• حصارکشی و ایجاد چاله برای کاشت نهال
• مهیا کردن شرایط خاک برای کاشت نهال
• کاشت نهال و حفظ و نگهداری
• آبیاری نهال‌های کاشته‌شده و وجین
• بررسی‌های دوره‌ای و واکاری

حصارکشی و ایجاد چاله برای کاشت نهال

منطقه‌ای به وسعت جنگل برای حصارکشی در نظر گرفته شده تا هر نهال برای خود خانه‌ای امن داشته باشد. اندازه همه خانه‌ها یکی است و شرایط برای حضور هر نهال در خانه خود مهیا می‌شود.

مهیا کردن شرایط خاک برای کاشت نهال

سرخسها و علفهای هرز از بین رفته و همه چیز برای انتقال به خانه جدید مهیا است. برای هر نهال خانه‌ای به وسعت یک چاله در نظر گرفته شده و آنها برای ورود به خانه‌ای که قرار است تا ابد در آن زندگی کنند، لحظه‌شماری می‌کنند. خانه نهالها گودالی است که با خاکِ‌غنی‌شده پر شده و نهالها قرار است به دلیل رعایت اکوسیستم به صورت زیگزاگ و یکی در میان و نه خطی در کنار سایر گونه‌های خانواده زندگی کنند.
حتما می‌پرسید چرا باید زیگزاگ باشند و همگی از یک نوع نباشند!؟ قبل از اینکه به این سوال پاسخ بدهیم، باید بگوییم جنگل به چه جایی گفته می‌شود؟ تعجب نکنید. جنگل فقط جایی نیست که تعداد زیادی درخت در کنار هم زندگی می‌کنند. در واقع وقتی گونه‌های مختلف درختان و حیوانات در کنار هم زندگی می‌کنند، جنگل شکل می‌گیرد. البته این اتفاق مزیتهای دیگری هم دارد.

وقتی درختان از گونه‌های متفاوت در کنار هم باشند، در مقابل آفتها مقاوم‌تر هستند. علاوه بر این، تنوع نهالهای کاشته شده هارمونی زیبایی از رنگ و فرم را به نمایش می‌گذارد و جنگل پرپشت‌تر به نظر می‌آید. با رعایت همه اینها، نهالها در خانه‌هایشان به سلامت زندگی می‌کنند.

نهالهای انبار شده در منطقه لیشک

کاشت نهال و حفظ و نگهداری

هر نهال در خانه خود جای گرفته است. ولی با قرار گرفتن در روزهای سرد زمستان نگران ریشه‌های نحیف خود است که در هنگام برودت هوا یخ نزند. از آنجا که منطقه لیشک سیاهکل که محل زندگی آنها است در ارتفاع بالایی قرار دارد، ممکن است هر لحظه در معرض آسیب باشند.

ما نگرانی نهالها را درک می‌کنیم و برای روزهای سرد زمستان هم فکرهایی کرده‌ایم. همه ما برای مصون ماندن از سرمای زمستان، لباس گرم می‌پوشیم. دور نهالها هم مثل شال‌گردن با علف پوشانده می‌شود. اگر علف نباشد باز هم نگرانی وجود ندارد، کاه و کلوش جایگزین علفها می‌شود تا نهالها به دور از هر گونه نگرانی زمستانی امن و گرم را پشت سر بگذارند.

آبیاری نهالهای کاشته شده و وجین

کاشت نهال مرحله آخر کار ما نیست و آغازی بر تعهد ما به حفظ و احیای جنگل و موجودات آن است. با نزدیک شدن به بهار، سرخسها و یا همان پیلمها مجددا شروع به رشد می‌کنند. آنها برای جذب مواد مغذی از خاک با نهال رقابت می‌کنند. در این مرحله شروع به وجین می‌کنیم. علفهای هرز را هرس می‌کنیم و پروسه آبیاری نهال متناسب با تغییرات دمای هوا آغاز می‌شود.

ممکن است از این موضوع تعجب کنید و بگویید جنگل که آبیاری نمی‌شود. چه دلیلی برای این کار وجود دارد؟! بله! کاملا حق با شما است. درست است که جنگل منابع آب خود را تامین می‌کند، ولی این موضوع در مورد جنگلهای پاک‌تراشی‌شده صادق نیست. به دلیل عدم وجود ریشه‌های حمایتی که قبلا اشاره شد، ما باید جنگلها را آبیاری و از نهالها مراقبت کنیم. لازم است به حدی برسند که توان تأمین منابع از خاک را داشته باشند و آب را از لایه‌های زیرین بالا بکشند.

بررسی‌های دوره‌ای و واکاری

با وجود تمام مراقبتها ممکن است نهالها در زمستان دوام نیاورند و بسوزند. بررسی‌های دوره‌ای که انجام می‌شود به آنها نشان می‌دهد که ما کنارشان هستیم. بعد از استقرار در خانه‌هایشان هم از آنها حمایت می‌کنیم و مراقبشان هستیم. اگر نهال آسیب‌دیده باشد و یا سوخته باشد در بررسی‌ها مشخص می‌شود و مشکل برطرف می‌شود. این عمل ممکن است تا اواخر فصل بهار ادامه داشته باشد و نهالهای آسیب‌دیده دوباره کاشته می‌شوند.

هزینه‌های کاشت نهال

خانه‌دار کردن نهال و بعد از تبدیل شدن به درخت، خانه دار کردن سایر موجودات اعم از حیوان و پرنده و خزنده و حتی حشره‌ها هزینه‌هایی دارد. با خواندن این قسمت متوجه می‌شوید 50 هزار تومان‌های شما (برای افراد حقیقی) به چه صورت هزینه می‌شود. در متن، مراحل کاشت نهال توضیح داده شد. اولین موضوع برای در امان ماندن نهالها، حصارکشی است. حصارکشی شامل خرید سیم‌خاردار، میخ، چوب پایه و … است.
بخش بعدی اضافه کردن نیروی انسانی به پروژه بانی‌جنگل است. آنها برای کندن علفهای هرز، حصارکشی، کاشتن نهالها و یک نفر به عنوان نگهبان به ما کمک می‌کنند. البته کانکسی هم در نظر گرفته می‌شود که نگهبان بتواند تمام‌وقت از نهالهای کاشته شده مراقبت کند.

بخش دیگری از هزینه‌های مراقبت هم وجود دارد که شامل خرید ضدقارچ برای بذرها، کود، بیل و کلنگ و …. است. همانطور که گفته شد، زمینها برای اختصاص هر کدام از خانه‌ها کرت‌بندی می‌شوند. به همین منظور نقشه‌برداری و البته GPS نیاز است تا علاوه بر حفر خانه‌های یکسان برای نهالها مکان دقیق هر کدام هم مشخص باشد.

تیم بانی‌جنگل علاوه بر اینها حواسش به موارد دیگر هم هست. در بانی‌جنگل دبیرخانه‌ای داریم که انفاقات بانی در آن ثبت می‌شود. به کمک آن میتوانیم با گزارش‌کارها و هزینه‌های انجام شده در سایت و اینستاگرام در خدمتتون باشیم. بخشی از ما در قالب تیم فنی، سایت و اینستاگرام رو مدیریت می‌کنیم. برای اینکه شما یک خرید راحت و امن داشته باشید، کارهای زیادی در سایت و اینستاگرام انجام شده و ادامه دارد.

در مورد مراحل کاشت نهال و پرورش آن به شیوه‌ صحیح و هزینه‌ها و افرادی که در پروژه بانی‌جنگل مشارکت می‌کنند، توضیح دادیم. نهال امروز؛ خانه فردای حیوانات، حشرات، پرندگان و اکسیژن ما و حتی نوزادانی است که هنوز به دنیا نیامده‌اند.

در یک کلام تمام موجودات روی زمین چشم به دستان ما دوخته‌اند. منتظرند با کاشت نهال، زمین را برای آیندگان به جایی مساعدتر برای زندگی و نفس کشیدن تبدیل کنیم. بانی‌جنگل، نهال به نهال از دست رفته بلوط 400 ساله را دوباره برایش می‌کارد. برای اینکه او هم مثل ما در کنار خانواده‌اش بخندد و شاد باشد. تا زمین را برای نفس کشیدن و زندگی همه موجودات تبدیل به جای بهتری کند.